ØîàðàôØܺð

غÜø ºè²¶àÚÜ ºÜø

ºñµ Ùï³Í»Ù 28 سÛÇë 1918ÇÝ Ù³ëÇÝ, ÏÁ ÛÇ߻٠ÑÇÙÝ³Ï³Ý ù³ÝÇ ÙÁ Çñ³Ï³ÝáõÃÇõÝÝ»ñ. г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõû³Ý ². ³ÝϳËáõÃÇõÝ, ²ñ³Ù سÝáõÏ»³Ý, ½ûñ³í³ñ ¸ñ³ëï³Ù³ï γݳۻ³Ý, í³ñã³å»ïÝ»ñª ÚáíѳÝÝ¿ë ø³ç³½ÝáõÝÇ, ²É»ùë³Ý¹ñ ʳïÇ뻳Ý, гÙû úѳÝç³Ý»³Ý »õ êÇÙáÝ ìñ³ó»³Ý, ׳ϳï³Ù³ñï»ñª ê³ñ¹³ñ³å³ï, ´³ß ²å³ñ³Ý »õ Ô³ñ³ùÇÉÇë¿, г۳ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõû³Ý ½ÇݳÝß³Ý »õ ºé³·áÛÝ ¹ñûߣ

¿»õ г۳ëï³ÝÇ ². ³ÝϳËáõÃÇõÝÁ ï»õ»ó ÙdzÛÝ »ñÏáõ ï³ñÇ, ë³Ï³ÛÝ ³Ý Çñ ϳñ»õáñáõû³Ùµ »õ Ñ³Û ÅáÕáíáõñ¹ÇÝ Ñ³Ù³ñ ËáñÇÙ³ëï ³ñÅ¿ù ÙÁ ÁÉɳÉáõ Çñ³Ï³Ýáõû³Ùµ Ý»ñßÝã»ó Ñ³Û Çñ»ñ³Û³çáñ¹ µáÉáñ ë»ñáõݹݻñÁ, ÇÝãå¿ë ݳ»õ áõÅÇ »õ ÏáñáíÇ á·Ç Ý»ñ³ñÏ»ó ѳÛÏ³Ï³Ý ê÷ÇõéùÇÝ£

Þ³ñáõݳϻÉáí Ùï³Í»Éª ÙïùÇë Ù¿ç ÏÁ ѳëï³ï»Ù ݳ»õ ³ÛÝ ÇñáÕáõÃÇõÝÁ, áñ ³é³Ýó 28 سÛÇëÇ ³ÝϳËáõû³Ýª »ñµ»ù ϳñ»ÉÇ åÇïÇ ãÁÉɳñ 21 ê»åï»Ùµ»ñ 1991Ç í»ñ³Ýϳ˳óáõÙÁ£

¸Åµ³Ëï³µ³ñ, ë³Ï³ÛÝ, 28 سÛÇëÇ ³ñÅ¿ùÇÝ ·Çï³ÏóáÕÝ»ñÁ ùÇã»ñ »Ý ³Ûë ûñ»ñáõÝ, ٳݳõ³Ý¹ª Ýáñ³Ñ³ë ë»ñáõݹݻñáõÝ Ù¿ç£

Èǵ³Ý³ÝÇ å³ñ³·³Ý ÝϳïÇ ³éÝ»Éáíª Ï³ñ»ÉÇ ¿ ѳëï³ï»É, áñ Éǵ³Ý³Ý³Ñ³Û Ýáñ³Ñ³ë ë»ñáõݹݻñÁ ù³Õ³ù³Ï³Ý³ó³Í »Ý »õ ÏáÕÙÝáñáßáõ³Í, ÇÝãå¿ëª Éǵ³Ý³ÝóÇ µáÉáñ ë»ñáõݹݻñÁ£ ²Ûá°, Èǵ³Ý³ÝÁ ѳñáõëï ¿ Çñ ù³Õ³ù³Ï³Ý áõÅ»ñáí »õ Ïáõë³Ïó³Ï³Ý ËÙµ³õáñáõÙÝ»ñáí, áñáÝù ³ÙµáÕç »ñÏÇñÁ ·áõݳõáñ³Í »Ý Çñ»Ýó ³Ûɳ½³Ýáõû³Ùµ »õ ï³ñµ»ñ »ñ³Ý·Ý»ñáí, µ³Ûó »õ ³ÛÝå¿ë, ǵñ»õ Éǵ³Ý³Ý³Ñ³Û»ñ, Ù»½Ç ³õ»ÉÇ Ñ³ñ³½³ï å¿ïù ¿ ÙÝ³Û Ù»ñ ºé³·áÛÝÁ, áñ ³Ù¿Ý¿Ý ³õ»ÉÇ ·»Õ»óÇÏÝ ¿ Çñ ·áÛÝ»ñáí »õ Çõñ³ù³ÝãÇõñ »ñ³Ý·Á ËáñÑñ¹³ÝßáÕ Ã»Ù³Ûáí£

§²ñÇõÝÇó Íáñ³Í »ñǽ ÙÇ Ï³ñÙÇñ,
ºñÏÝùÇó Íáñ³Í Ïïáñ ÙÇ Ï³åáÛï,
гëáõÝ Ñ³ëÏ»ñÇ ßáÕ Ý³ñÝç³·áÛÝ,
ºõ í»ó ¹³ñ»ñÇ Ë³õ³ñÇ íñ³Û, ¹ñûß ºé³·áÛݦ
². ̲èàôκ²Ü


ºé³·áÛÝÁ ÇÝùÝÇÝ ÏÁ ËáñÑñ¹³Ýß¿ Ñ³Û ÅáÕáíáõñ¹ÇÝ ·áÛáõû³Ý å³ï·³ÙÁ£ γñÙÇñáí Ù»Ýù ³ÙµáÕç ³ß˳ñÑÇÝ Ïáõ ·³Ýù Áë»Éáõ, áñ Ù»Ýù ·áÛáõû³Ý ѳٳñ ³ñÇõÝ Ã³÷³Í »Ýù, ³Ûɳå¿ë á°ã ÑáÕ ÏþáõݻݳÛÇÝù »õ áã ³É ³ÝϳËáõÃÇõÝ£ γåáÛïáí ÏþÁë»Ýù, áñ Ù»Ýù å³ïñ³ëï »Ýù Ñ³Û ÅáÕáíáõñ¹ÇÝ ·áÛ³å³Ûù³ñÁ ß³ñáõݳϻÉáõ »õ ³ñųݳå³ïÇõ Ï»³Ýù ÙÁ ³åñ»Éáõ ÙÇÝã»õ ²½³ï, ²ÝÏ³Ë áõ Ødzó»³É г۳ëï³ÝÇ Ï»ñïáõÙÁ£ ܳñÝç³·áÛÝáí ÏÁ ѳëï³ï»Ýù ѳÛáõÝ ³½ÝÇõ »õ ÙdzëÝ³Ï³Ý ³ß˳ï³ÝùÇ á·ÇÇÝ Û³õÇï»Ý³Ï³ÝáõÃÇõÝÁ, ³é³Ýó áñáõݪ ³½· ÙÁ ãÇ ·áÛ³ï»õ»ñ£

²Ûë µáÉáñÁ ÝϳïÇ áõݻݳÉáí, 70 ï³ñÇÝ»ñ ß³ñáõÝ³Ï ºé³·áÛÝÁ å³Ñ³Í Ñ³Û ÅáÕáíáõñ¹ÇÝ ½³õ³ÏÝ»ñÁ, Û³ïϳå¿ë Éǵ³Ý³Ý³Ñ³Û Ýáñ ë»ñáõݹÁ ãÇ Ïñݳñ ºé³·áÛÝ¿Ý ÁÝïñ»É ÙdzÛÝ Ý³ñÝç³·áÛÝÁ, ëÇñ»É »õ ÝáõÇñáõÇÉ ¹»ÕÇÝÇÝ, ÁÝïñ»É µ³ó ϳ٠Ùáõà ϳݳãÁ£ î³Ï³õÇ°Ý, ϳñ»ÉÇ ã¿ Ð³Û³ëï³ÝÇ Ð³Ýñ³å»ïáõû³Ý ½ÇݳÝß³ÝÇÝ ÷á˳ñ¿Ý Éǵ³Ý³Ý³Ñ³Û å³ï³ÝÇÝ»ñáõÝ »õ »ñÇï³ë³ñ¹Ý»ñáõÝ íǽ»ñ¿Ý ϳËáõ³Í ï»ëÝ»É Ïáïñáõ³Í ˳ã»ñ…

ì»ñáÝß»³É ÙïáñáõÙÝ»ñáõë ½áõ·³Ñ»é, ÙïùÇë Ù¿ç ÏÁ ÑÝã¿ ê³ñ¹³ñ³å³ïÇ Û³Õûñ·Á, áñ ÏÁ ëÏëÇ Ñ»ï»õ»³É Ó»õáí. §ºñµ ãÇ ÙÝáõÙ »Éù áõ ׳ñ, Ë»ÝûñÝ »Ý ·ïÝáõÙ Ñݳñ¦£ ²Ûá° §Ë»Ýûñ¦, áñáÝù ϳï³ñ»³É ÝáõÇñáõÙáí áõ Û³ÝÓݳéáõû³Ùµ ¹¿Ù åÇïÇ ¹Ý»Ý ѳÛáõ »õ ѳÛÏ³Ï³Ý ·áÛáõû³Ý ëå³éݳóáÕ áñ»õ¿ Ù³ñï³Ññ³õ¿ñÇ Ï³Ù ëå³éݳÉÇùÇ£

Þ³ñáõݳϻÉáí »ñ·»É §ê³ñ¹³ñ³å³ï¦Áª ÏÁ ѳëÝÇÙ ÏñÏÝ»ñ·Ç í»ñçÇÝ µ³ÅÇÝÇÝ. §ê»ñáõݹݻñ, ¹áõù Ó»½ ׳ݳ㿰ù ê³ñ¹³ñ³å³ïÇó¦£

²Ûë ·³Õ³÷³ñÇÝ ËáñùÇÝ Ù³ëÇÝ Ùï³Í»Éáíª ÙïùÇë Ù¿ç ÏÁ Ûëï³Ï³Ý³Û ³ÛÝ Çñ³Ï³ÝáõÃÇõÝÁ, áñ ê³ñ¹³ñ³å³ïáí »õ سÛÇë 28Ç ßáõÝãáí ¹³ëïdzñ³ÏáõáÕ ë»ñáõݹݻñÁ ³Ýϳñ»ÉÇ ¿, áñ ѳٳß˳ñѳÛݳóáõÙÇ, ³Ûɳë»ñáõÙÇ, »õ §Éǵ³Ý³Ý³óáõÙ¦Ç Ñáë³ÝùÝ»ñáí Ç í³ñ ³é³çÝáñ¹áõÇÝ. Áݹѳϳ鳰ÏÝ, ³ÝáÝù åÇïÇ ×³ÝãÝ³Ý Çñ»Ýó ³½·ÇÝ Ù»ÍáõÃÇõÝÁ, »õ »ñµ ѳñó ïñáõÇ Çñ»Ýó, ÿ DZÝã ·áÛÝÇ ÏÁ å³ïϳÝÇÝ, ³ÝáÝù Ñå³ñïáõû³Ùµ åÇïÇ Áë»Ý, ÿ Çñ»Ýù ºé³·áÛÝ »Ý, áõÝÇÝ ÇÝùÝáõñáÛÝ ï»ë³Ï¿ïÝ»ñ, ÏáÕÙÝáñáßáõÙÝ»ñ, ·³Õ³÷³ñÝ»ñ, ѳõ³ï³ÙùÝ»ñ áõ ï»ëɳϳÝÝ»ñ£

Ú³ÕÃáõÃÇõÝ Ý»ñßÝãáÕ ê³ñ¹³ñ³å³ïÇ Ûáõß³ÏáÃáÕÁ, ϳÙù áõ ½ûñáõÃÇõÝ Ý»ñßÝãáÕ óáõÉ»ñÁ »õ Ñá·Ç, ÃéÇãù áõ Ñå³ñïáõÃÇõÝ Ý»ñ³ñÏáÕ ³ñÍÇõÝ»ñáõ ß³ñùÁ ѳÛáõû³Ý ׳ϳïÇÝ íñ³Û ÏÁ ¹ñáßÙ»Ý 28 سÛÇëÁ, áñ »Õ³Í ¿ ³Ûëûñáõ³Ý ³ÝϳËáõû³Ýª 21 ê»åï»Ùµ»ñ 1991Ç Ë³ñÇëËÁ »õ åÇïÇ ÁÉÉ³Û ²½³ï, ²ÝÏ³Ë áõ Ødzó»³É г۳ëï³ÝÇ Ù»ÏݳϿïÁ£

². ä²Èº²Ü